{"id":61,"date":"2020-01-30T18:15:37","date_gmt":"2020-01-30T18:15:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.stadspijpers.nl\/?page_id=61"},"modified":"2022-05-10T06:53:49","modified_gmt":"2022-05-10T06:53:49","slug":"geschiedenis","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stadspijpers.nl\/index.php\/geschiedenis\/","title":{"rendered":"Geschiedenis"},"content":{"rendered":"\n

Vrije speellieden<\/strong>
Als muzikale acrobaten zorgden vrije speellieden in de veertiende en vijftiende eeuw voor vrolijkheid in burchten en herbergen door heel Europa. Ze maakten muziek op dorpsbrinken en stadspleinen, bij feesten, jaarmarkten en bijzondere gelegenheden. Hoewel hun vrije ongebonden leven de kerkelijke en wereldlijke autoriteiten niet aanstond, traden ze wel op in kloosters en kastelen. Blijkbaar was er toch waardering voor de muzikanten, ze werden voor hun prestaties aangenomen en betaald.<\/p>\n\n\n\n

Veel vrije speellieden kwamen in de tweede helft van de veertiende eeuw in\nvaste dienst van de steden. Stedelijke muzikanten gaven in die tijd prestige en\nmachtsvertoon aan: een teken van grote welvaart. De magistraat wilde zich op\ndie manier presenteren tegenover zowel de eigen bevolking als buitenstaanders.\nIn die tijd ontstonden overal in de Nederlanden muziekkorpsen, zoals Utrecht,\nMaastricht, Antwerpen, Brussel en \u2018s-Hertogenbosch.<\/p>\n\n\n\n

Stadsrekening<\/strong>
\nDe eerste betalingen aan de Stadspijpers komen in de Bossche stadsrekening van\n1399-1400 voor. De uitgaven zijn, naast de wedde voor de pijpers, bestemd voor\nde aanschaf van kleding, instrumenten en versierselen. Maar er werd ook geld\nuitgegeven voor wijnschenkingen en kaarsen om de toren te verlichten, waarop de\nStadspijpers als wakers aanwezig waren.<\/p>\n\n\n\n

Culturele leven<\/strong>
\nDe Bossche Stadspijpers leverden een belangrijke bijdrage aan het culturele\nleven in de vijftiende en zestiende eeuw in de Brabantse hoofdstad. De Illustre\nLieve Vrouwe Broederschap had in eerste instantie geen muzikanten in dienst,\nmaar alleen zangers. Om hun vieringen in de Sint Jan muzikaal te omlijsten,\nhuurden ze de Stadspijpers in. Die ook de processies muzikaal bijstonden. De\npijpers voorzagen de Broederschapsmaaltijden op gezette tijden van een muzikale\nnoot.<\/p>\n\n\n\n

Buiten de stad<\/strong>
\nDe plaatselijke schuttersgilden gingen regelmatig naar schietspelen. Op hun\nreis en verblijf aldaar werden ze muzikaal begeleid door de Stadspijpers,\nbijvoorbeeld naar Gent in 1498. Voor deze gelegenheid trok de stad extra geld\nuit voor de Stadspijpers om hen er op \u2018zijn paasbest\u2019 uit te laten zien.
\nOok trokken de Bossche pijpers met de rederijkerskamer Moyses Bosch op naar\nmeerdere landjuwelen. E\u00e9n van de meest succesvolle optredens was in 1561 in\nAntwerpen, waar de Bosschenaren met vele prijzen huiswaarts keerden. Ook bij\nhandelsmissies liet het stadsbestuur zich graag vergezellen door de\nStadspijpers. Zo trokken ze jaarlijks mee naar Neurenberg voor de zogenaamde\npeperceremonie. Als de Bosschenaren ten strijde trokken voor de hertog of\nlandvoogdes vergezelden de Stadspijpers deze krijgslieden meerdere malen. In\n1507 maakten ze, in een van de oorlogen tegen Gelre, muziek toen het slot\nPoederoijen werd geslecht.<\/p>\n\n\n\n

Stad als broodheer<\/strong>
\nAlleen voor welgestelde Bosschenaren was het weggelegd om de Stadspijpers, die\ndit als bijverdienste deden, in te huren voor feesten en partijen. Vaak was er\nsprake van een concurrentiestrijd met vrije speellieden uit andere steden. De\nStadspijpers kregen van de magistraat meer privileges.
\nAlhoewel er vele optredens voor derden waren, was toch het stadsbestuur van\n\u2018s-Hertogenbosch, als broodheer van de Stadspijpers, de belangrijkste opdrachtgever.\nDe pijpers musiceerden op de stadswallen en -poorten of op het bordes van het\nstadhuis op zondagen en speciale feestdagen. Ze liepen ook mee in processies\ndie door de stad werden georganiseerd en waren aanwezig bij stedelijke\nloterijen.<\/p>\n\n\n\n